SANAYİ ABONELİK REHBERİ

İlk Adım

Üretim (buhar, proses), ısınma ve mutfak amacıyla doğalgaz talebinde bulunan sanayi müşterisi, doğalgaz kullanılacak cihazların kapasitelerini ve yıllık enerji tüketim değerlerini (fuel-oil, kömür, elektrik v.b. ısıl değeriyle birlikte) bildiren bir yazı ile TOROSGAZ Pazarlama ve Müşteriler Müdürlüğü'ne müracaat eder. TOROSGAZ, müşterinin enerji ihtiyacının doğalgaz dağıtım hattından karşılanabileceğine dair incelemelerde bulunur.

Kapasite Bilgi Formunun İçeriği Nedir?

  • Bütün cihazlara ait tüketim değerleri (kcal/h)
  • Yıllık doğalgaz çekiş miktarı ve bu miktarın aylara göre dağılımı(m 3 /ay)
  • Saatlik, günlük, aylık ve yıllık azami çekiş değerleri (m 3 /gün, m 3 /ay, m 3 /yıl)
  • Yakıt ısıl değerleri ile kullanılan yakıt cinsi ve son 2 yılın yakıt tüketiminin aylık dağılımı
  • Vardiya sayısı (vardiya/gün)
  • Basınç düşürme ve ölçüm istasyonunun kapasitesi (m 3 /h)
  • Basınç düşürme istasyonunun gaz çekiş basıncı (bargauge)
  • Müşterinin doğalgaz kullanım amacı(buhar, proses vb.)
  • Müşterinin doğalgaz kullanım şekli (kesintili, kesintisiz)

Bağlantı İşlemi Nedir, Nasıl Yapılır, Kim Yapar, Maliyeti Nedir?

Bağlantı işlemi, TOROSGAZ tarafından 4 bar'lık dağıtım hattının 200 m 3 /saat'e kadar servis kutusuna, daha yukarı değerler için müşteri istasyonu (basınç düşürme ve ölçüm) bağlantısının yapılmasını kapsar. Doğalgaz, TOROSGAZ tarafından müşteri istasyonuna ulaştırılır. Bağlantı TOROSGAZ veya yetkili firmalar tarafından yapılır. Toplam maliyet; ekip, donanım ve malzeme durumuna göre değişiklik gösterir. Teknik Dönüşüm TOROSGAZ tarafından yapılan incelemeler olumlu sonuçlanır ise bağlantı bedeli müşterinin onayına sunulur ve bağlantı bedeli protokolü yapılır. Protokol sonrası, müşteriye doğalgaz iç tesisatı ve teknik dönüşümü yaptırması için yetkili bir mühendislik firmasına başvuruda bulunması gerektiğine dair yazı ile bilgi verilir. İnceleme olumsuz ise gerekçesini içeren bir yazı ile müşteri bilgilendirilir. İmzalanan bağlantı hattı protokolü gereği, hattın imalatı TOROSGAZ tarafından yapılırken, eş zamanlı olarak müşteri, endüstriyel istasyonu, iç tesisatı, montajı ve teknik dönüşümü sertifikalı mühendislik firmasına yaptırır. Yapılan dönüşüm, montaj, proje onayı ve kontrolleri TOROSGAZ tarafından yapılır. Müşteri İstasyonu Hangi Şartnameye Göre, Kimin Tarafından Tedarik Edilir? Müşteri istasyonları, TOROSGAZ Müşteri İstasyonları Teknik Şartnamesi'ne göre müşteri tarafından yapılır. Tesis edilen müşteri istasyonunun emniyet ve ölçüm açısından TOROSGAZ Müşteri İstasyonları Teknik Şartnamesi'ne uygun olması gerekmektedir. TOROSGAZ işlem süresince aşağıdaki kontrolleri yapar;

  • Şartnameye uygun malzeme kullanımı
  • TOROSGAZ'ın katıldığı imalatçı tesisleri
  • İstasyon yer tespiti
  • Montaj sonrası kontrol

Endüstriyel İç Tesisat ve Dönüşüm Kime Yaptırabilirim?

Endüstriyel iç tesisat ve dönüşüm, TOROSGAZ'ın yetki verdiği mühendislik firmalarına yaptırılabilir. Organize sanayi bölgelerindeki müşteriler, organize sanayi bölgesi tarafından seçilmiş TOROSGAZ'ın sertifikalandırdığı mühendislik firmaların, müşavir firmaların ve TOROSGAZ'ın onayının ardından gaz açma işlemini, TOROSGAZ ve müşavir firma beraber yapar. İç Tesisat Proje Onayında En Önemli Hususlar Nelerdir? İç tesisat Yönetmeliği'nin 5. maddesine göre; kullanılan her türlü cihazın (yakıcı cihazlar, armatürler vb.) teknik emniyet açısından kalite uygunluk belgesine (TSE, ISO, EN veya IEC) sahip olması gerekmektedir. Bu özelliklere sahip olmayan cihazların doğalgaza dönüşümü esnasında, TSE'den özel inceleme müracaatında bulunulması şarttır. Doğalgaz Alım/Satım Sözleşmesi Nedir? Genel Şartları Nelerdir? TOROSGAZ ile müşteri arasında doğalgaz alım/satım şartları ve genel sözleşme hükümlerini düzenleyen bir akittir.

Sözleşmenin genel şartları;

  • Tanımlar
  • Gaz Arzı
  • Gaz Kullanımı
  • Sağlanan Enerjinin Hesaplanması
  • Ödemeler
  • Sözleşmenin Yenilenmesi
  • Sözleşmenin Sona Ermesi
  • Sözleşmenin Feshi
  • Yazışma Usulleri ve Bildirimleri
  • Teslimat Noktası
  • Güvence Bedeli
  • Vergi, Resim ve Harçlar
  • Asgari Alım Taahhüdü
  • Devir
  • Mücbir Sebepler
  • Uygulanacak Hükümler
  • Anlaşmazlık Hali
  • Sözleşmenin Gizliliği

Sözleşmenin İmzalanması Sözleşmeye fiyat listesi eklenir ve TOROSGAZ yetkilileri tarafından her sayfası imzalanarak müşteriye gönderilir. Gönderilen sözleşmenin ve fiyat listesinin her sayfası firma yetkilileri tarafından imzalanır. Sözleşmenin damga vergisi TOROSGAZ tarafından hesaplanarak gönderilen matrah üzerinden nakden veya damga vergisi defterine gününde ödenmek üzere kaydedilerek onaylanır. Müşteri son 6 ay içerisinde noter tasdikli imza sirküleri, oda sicil kayıt sureti, noter tasdikli tapu senedinin veya kira kontratının fotokopisini içeren yazıyı TOROSGAZ'a gönderir.

Sözleşmeden Sonra Ne Zaman Doğalgaz Kullanabilirim?

Endüstri istasyonu montajı ve teknik dönüşümü tamamlanmış tesisatın kabul işlemleri, TOROSGAZ Tesisat Kabul Komisyonu tarafından yapılır. Şartnameye uygun olması halinde müşteri aktif kullanıcı durumuna getirilir. Eğer şartnameye uygun olmayan bir durum varsa eksikler listesi belirlenen tarihte tamamlanmak üzere tutanakla müşteriye bildirir. Eksikler gaz açmaya engel değilse geçici gaz açma işlemi yapılır.

Doğalgaz Fiyatları Nasıl Belirlenir?

BOTAŞ tarafından bildirilen ve aylık uygulanan tarife, EPDK'nın ilgili kararlarındaki kar marjına göre hesaplanarak doğalgaz birim fiyatı belirlenir.

Ölçme, Okuma ve Faturalandırma Nasıl Yapılır?

Gazın metreküp miktarı, otomatik düzelticilere (corrector) veya sıcaklık ve basınç düzeltmeleri için geçerli standart faktörlere bağlı olarak yapılır. EPDK'nın ilgili kararlarında belirtilen 9155 doğalgaz üst ısıl değerine göre düzeltilmiş ay sonu toplam çekiş değerleri hesaplanır. Belirlenmiş çekiş değerleri, birim fiyat üzerinden hesaplanarak her ayın ilk haftası doğalgaz abonelerine gönderilir. Her ayın 12. günü son ödeme tarihi olarak belirlenmiştir. Doğalgaz kullanmaya başlayan firma, günlük gaz çekiş değerlerini, bir önceki günün ölçüm değerlerini (saatlik) ve toplam çekiş bilgilerini (türbinmetre, rotarimetre, corrector, basınç ve sıcaklık) TOROSGAZ Sanayi ve Tahakkuk Bölümü'ne fax veya e-posta yoluyla bildirmek zorundadır. Gönderilen değerlerlerin kontrolü, TOROSGAZ tarafından alınan değerler üzerinden ve belirlenen periyotlarda istasyon kontrolleri şeklinde yapılır. Saatlik değerlerin alınmasının sebebi, ölçüm ünitelerinde oluşabilecek arızaların erkenden farkına varmak ve müdahale etmektir. İki yıl üzerinden hazırlanan Sanayi Doğalgaz Satış Sözleşmesi'nin süresini tamamlamak üzere olan firmaya yazı gönderilerek, yeni sözleşme için azami tüketim ve gaz çekiş miktarlarının aylara göre dağılım tabloları istenmektedir. Firma sözleşme yılı sonunda, takip eden yıl için doğalgaz tüketim değerlerinde bir faklılık talep edecek ise yeni sözleşme yılı başlamadan en az bir ay önce isteğini TOROSGAZ'a bildirmesi gerekmektedir. Aksi takdirde, taahhüt edilen gaz çekişleri geçerli olacaktır.

Doğalgazı Verimli Kullanmak İçin Nelere Dikkat Edilmeli?

  • Doğalgaz kullanan cihazların ve yakma sisteminin emniyetli ve verimli çalışması için sistemi oluşturan her ekipmanın seçiminde, TOROSGAZ Endüstriyel ve Büyük Tüketimli Tesislerde Doğalgaz Dönüşüm Şartnamesi'nde belirtilen teknik ve emniyet kurallarına uyulması gerekmektedir.
  • Özellikle 350 KW'a kadar olan brulör kapasitelerinde tek kademe, iki kademe veya oransal; 350-1200 KW arası iki kademe ve oransal, 1200 KW üzeri kapasitelerde oransal tip brulörler kullanılmalıdır.
  • Brulör gaz kontrol hatlarında kullanılan ekipman ve armatürlerin seçiminde, yakma sisteminin ihtiyacı göz önünde bulundurulmalı ve sistem bu ihtiyaca cevap verecek şekilde dizayn edilmelidir.
  • Yakma sistemini oluşturan ve sistemin verimliliğinde önemli bir etkisi olan baca boyutlarının hesaplanmasında, projelendirilmesinde, malzeme seçiminde ve yapımında ilgili standartlara uyulmalı ve sistemin bir bütün olduğu unutulmamalıdır.
  • Yakıtta verimliliğin sağlanması ve çevre kirliliğinin en aza indirilmesi için gazlı merkezi yakma tesislerinin tasarımında, dış hava sıcaklığına bağlı otomatik kumanda sistemi (3 yollu vanalar, dış hava sensörleri, termostatlar) kullanılmalıdır.
  • Isı üreticilerinin yerleştirildiği mahallelerdeki bütün sıcak su borularına yalıtım yapılması gerekmektedir. Doğalgaz tesisatının yıllık periyodik bakımı aksatılmadan yapılmalıdır.
  • Periyodik olarak yakma sistemlerinde baca gazı analizleri yapılmalı ve emisyon değerleri aşılmamalıdır.

Doğalgazı Emniyetli Kullanmak İçin...

Sertifikalı firma veya dönüşüm yapılacak olan endüstriyel tesis çalışanları TOROSGAZ'ın kontrolündeki gaz hatlarına veya şebekeye takılmış herhangi bir ekipmana kesinlikle müdahale etmemeli, tesisin yapımı esnasında veya daha sonra böyle bir durum meydana gelirse 187 Doğalgaz Acil servisine bildirilmelidir. Sertifikalı mühendislik firması tarafından tesis yöneticisi, teknik görevli veya ilgili kişiye doğalgaz kullanımında genel emniyet kuralları ve acil durum önlemleri konusunda eğitim verilmelidir. Emniyet ve yakıcı cihazlar için yazılı işletme talimatları hazırlanıp imza karşılığı aynı şahıslara teslim edilmelidir. Hazırlanan bu talimatlar tesisin içinde kolayca okunabilecek bir yere asılmalıdır